banner2
banner34

LAÜ Akademisyeni Aslay Besin Zehirlenmelerinde İlk Yardımı ele aldı

LAÜ Akademisyeni Aslay  Besin Zehirlenmelerinde İlk Yardımı  ele aldı
banner45

Lefke Avrupa Üniversitesi (LAÜ) Sağlık Hizmetleri Me slek Yüksekokulu İlk ve Acil Yardım
Bölümü Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Semra Aslay, “Besin Zehirlenmelerinde İlk Yardım” konusu
üzerine açıklamalarda bulundu.
“Zehirlenme, vücuda zararlı bir maddenin alınması ya da normalde bu gruba girmediği halde yüksek
miktarda alındığı için zehirli kabul edilen maddelerin alınması ile ortaya çıkar. Böcek sokması,
duman, bitkiler, içeçecekler, ilaçlar, böcek ilaçları da dahil geniş bir yelpazeye sahiptir” şeklinde
bilgiler veren Aslay, ancak sıcakların kendini iyice hissettirdiği bugünlerde besin zehirlenmelerinin
özellikle ön plana çıkmak olduğuna dikkat çekti.
“Normal şartlarda ortam ısısı uygun ise dışarıda rahatlıkla tutulabilen birçok yiyecek, özellikle süt ve
süt ürünleri, yaz gelince mevsim normallerinin de artmasıyla oldukça çabucak bozulabilir. Ev
ortamında saklama yöntemleri her ne kadar güz- sonbahar döneminde işe yarasa bile, yazın tel
dolaplar, tezgah veya masaüstünde bırakılan yiyecekler tüketilmemelidir” diyen Aslay açıklamalarında
şu bilgileri paylaştı; Hızlı sirkülasyonun olmadığı market, kafe veya restoranlarda bekletilmiş olan et
ve et ürünleri, yeşil sebzeler, tatlandırıcı ürünler ve soslar; salmonella, shigella, e.coli, b. cereus gibi
oldukça toksik bakterilerin üremek için tercih ettikleri ortamlardır. Konserveler açıldığı zaman
tüketilmeli, ketçap ve mayonez gibi kapalı ortamda dursalar bile kullanım süresi kısıtlı olan katkı
maddeleri aralıklı olarak kontrol edilip gerektiğinde imha edilmelidir.
Bekletilmiş yemekler, aromalı gıdalar, asitli içecekler saklanma şartları uygun değil ise 24 saat içinde
bakterilerin üremesi için uygun ortam haline gelirler. Bu tür yiyecekleri alan kişilerin ilk semptomunu
yedikten kaç dakika sonra ortaya çıkardığı çok önemlidir. Genel kanı, ne kadar erken semptomatik
olursa bakterinin o kadar güçlü olduğudur.
Böyle durumlarda bulantı, kusma, çift görme, kasılma ve hatta nöbet geçirme bile görülebilir. Aynı
yiyeceği yiyenlerde bağışıklık sistemi farklı olduğundan aynı semptomlar görülmek zorunda değildir.
Bulantı-kusma-ishal üçgeninin bireyi en az şekilde etkilemesi için acil servise başvurulmalı ya da 112

banner37
acil yanıt sistemi active edilmelidir.
Bazı mantar çeşitleri miktarına bakılmaksızın direkt zehirli olduğundan yedikten kısa süre maalesef
istenmeyen durumlar gelişebilir. Kalabalık ortamlarda ve eğlence yerlerinde veya kalabalığın toplu
yemek tükettiği yerlerde yeterli hijyene sahip olmayan saklama kapları da zehirlenmenin başka bir
nedenidir.
Özellikle besin zehirlenmelerinde kişinin vakit geçirilmeden ancak nefessiz kalmasını yol açacak
kadar da zorlamadan kusturmaya çalışmakta bir yöntemdir. Ancak söz konusu bakteri olduğu için
mideye giden gıdanın miktarı çok düşük olsa bile etkileri çok tehlikeli olabilir.

Zehirlenme ihtimali olan kişi asla yatırılmamalıdır. Zorla kusturmaya çalışılmamalı, acilen 112
aranmalıdır. Göz bebeklerinin çapı, nefes kokusu, titreme olup olmadığı, nöbet geçirip geçirmediği not
edilmelidir. Yoğurt yedirmek ya da başka bir gıdayı vermenin bakteri zehirini engellediğine dair
bilimsel kanıt bulunmamaktadır. Beklenmeyen kusma ataklarına karşı tedbirli olunmalı, hastanın
havayolu açıklığı her daim sağlanmalıdır. Hastayı kusturmaya zorlamak eğer kusma isteği yoksa
durumu daha da kötüleştirebilir. Havayolu açıklığının devamlı olması, zehirlenme etkeninin
olabildiğince hızlı vücutta atılmasından daha önemlidir.
İlk yardım gerektiren kişide eğer bilinç açık ise diabet, epilepsi gibi durumu beklenmedik anda
kötüleştirebilecek hastalıklar olup olmadığı mutlaka öğrenmelidir. Özellikle kusma veya ishal
geliştiğinde önem sırasında ilk olan kaybedilen sıvının geri takviyesi gelmektedir. Bu ise ancak
hastanelerde mümkündür. Bu yüzden ilk yardımcı; zehirlenen kişinin bilinci açık, solunumu ve nabızı
normal olsa bile her an kana karışmak üzere hazır ve besinle alınmış bir zehirin vücutta dolaştığını
unutmamalıdır.
Maalesef sindirim yoluyla olan zehirlenmeler en sık görülenler olduğu için en ciddi sonuçlarda bu
durumlarda görülmektedir. Yaz ayları itibariyle, gıda saklama ve tüketme konusunda daha seçici
olunmalı, el-ağız hijyeni titizlikle sağlanmalıdır. Ancak bu durumlar sağlanınca besin almak sağlıklı
gıda tüketimi anlamına gelebilir.

Güncelleme Tarihi: 03 Ağustos 2023, 15:47
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER

banner12

banner1