Yargıda anayasal değişiklik, dijital dönüşüm ve fiziki altyapının güçlendirilmesine yönelik çalışmalar sürerken, geride kalan adli yılda artan dava sayıları ve mahkemelerdeki yoğunluk, yargının hızlandırılması ve kapasitesinin artırılması ihtiyacını bir kez daha gündeme taşıdı.
Dijital dönüşüm alanında somut adımlar atıldığını belirten Özerdağ, “Yeni dönemde yargı süreçlerini daha da hızlandırmayı hedefliyoruz” dedi.
Özerdağ, elektronik dosyalama, elektronik arşiv, elektronik haciz ve tebligat sistemlerinin yanı sıra duruşmalardaki ses kayıtlarının otomatik olarak yazıya dönüştürülmesi ve video konferans uygulamasına yönelik çalışmalar yürütüldüğünü söyledi.
Anayasa değişikliğinin yargının gelişmesi, daha etkin ve hızlı çalışması açısından önemli bir ihtiyaç olduğunu belirten Yüksek Mahkeme Başkanı Bertan Özerdağ, geçmişteki değişiklik girişimlerinin halkın onayını alamadığını anımsatarak, “Bugün, yargısal işlemlerin hızlandırılması ve kapasitenin artırılması bakımından bu ihtiyaç daha da elzem hale gelmiştir.” şeklinde konuştu.
Yeni Yüksek Mahkeme binası ile mevcut Lefkoşa mahkeme binasında sürdürülen restorasyon çalışmalarına da değinen Özerdağ, yeni binaya kısa süre içinde taşınmayı planladıklarını, mevcut tarihi binadaki çalışmaların ise yeni adli yıl başlayana kadar tamamlanmasının hedeflendiğini belirtti.
Yargıç kadrosunun çok değerli hukukçulardan oluştuğunu ifade eden Özerdağ, “Dünyadaki yargı kurumlarıyla kıyaslanabilecek nitelikte bir kadromuz vardır.” diyerek, yargıç sayısını artırmaya yönelik çalışmaların sürdüğünü kaydetti.
-“Yaklaşık 150 bin dava dosyalandı, 83 bin dava neticelendirildi, 75 bin dosya askıda”
Adli yılın sona ermesinin ardından Türk Ajansı Kıbrıs’a (TAK) değerlendirmelerde bulunan Yüksek Mahkeme Başkanı Bertan Özerdağ, geride kalan dönemde mahkemelerin yoğun çalıştığını, ceza ve hukuk davalarında artış yaşandığını söyledi.
Özerdağ, 2025 yılında önceki yıldan devredenlerle birlikte yaklaşık 150 bin dava dosyalandığını, bunların yaklaşık 83 bininin sonuçlandırıldığını kaydetti. Özerdağ, devreden dosyalarla birlikte 2026 yılında yaklaşık 75 bin dosyanın askıda bulunduğunu belirtti.
Adli tatil dönemindeki çalışma düzeni hakkında da bilgi veren Özerdağ, ceza davalarının adli tatil döneminde de görüşüldüğünü söyledi.
Özerdağ, hukuk ve aile davaları ile istinaf, Yüksek İdare Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesindeki davalarda ise ara başvuru ve ara emirlerinin ele alındığını, davaların esasına ilişkin duruşmaların adli tatil döneminde yapılmadığını kaydetti.
-“Anayasa değişikliği yargının hızlanması ve kapasitesinin artırılması için elzem”
Yargının geleceğine yönelik hedeflerini de belirten Özerdağ, Anayasa değişikliğinin bu çalışmaların önemli bir bölümünü oluşturduğunu söyledi.
Özerdağ, Anayasa değişikliğiyle Yüksek Mahkemedeki yargıç sayısının artırılması, idari davaların ilk derece olarak kaza mahkemelerinde görülmesi, üç dereceli yargılama sistemine geçilmesi ve idari davalarda tazminat düzenlemelerinin önünün açılmasının hedeflendiğini kaydetti.
Hazırlanan tasarının Bakanlar Kurulu tarafından Meclise sevk edildiğini ve bu tasarının halen komitede görüşülmeyi beklediğini kaydeden Özerdağ, düzenlemenin yeni dönemde Meclisin gündemine gelerek referandumda halkın onayına sunulmasını beklediklerini ifade etti.
Geçmişte yapılan değişiklik girişimlerinin halkın onayını alamadığını anımsatan Özerdağ, şöyle devam etti:
“Anayasa değişikliği, yargının gelişebilmesi ve hızlanabilmesi için çok gerekli bir ihtiyaçtır. Geçmişe nazaran bu ihtiyacın daha da arttığı görülmektedir. Yargının geliştirilmesi, yargısal işlemlerin hızlandırılması ve kapasitenin artırılması açısından bu değişiklik artık çok elzem bir durumdadır.”
-Yargıda dijital dönüşüm… Elektronik dosya, arşiv ve başvuru sistemi
Reform çalışmalarının önemli başlıklarından birinin dijital dönüşüm olduğunu belirten Özerdağ, Mahkemelerde açılabilecek tüm davaların elektronik ortamda dosyalanabilmesi için gerekli altyapının hazırlandığını ve hayata geçirildiğini söyledi.
Başvuru ve istidaların da aşamalı olarak sisteme dahil edildiğini ifade eden Özerdağ, yargıdaki elektronik sistemin bütün işlemleri kapsayarak bir bütün haline getirilmesine yönelik adımların sürdüğünü kaydetti.
2025-2026 adli yılında elektronik arşiv ve elektronik dosya sistemine olanak sağlayan yasal düzenlemenin yapıldığını da kaydeden Özerdağ, 1 Ocak 2025’ten itibaren ister elektronik ister fiziki olarak dosyalansın tüm davaların sisteme elektronik dosya oluşturularak kaydedildiğini ve fiziki dosyalardaki tüm belgelerin taranarak elektronik dosyaya eklendiğini belirtti.
Özerdağ, “Yeni dönemde yargı süreçlerini daha da hızlandırmayı hedefliyoruz” dedi.
-Ses kayıtları otomatik olarak yazıya dönüştürülecek.
Mahkeme salonlarında yapılan tüm beyanların ses kayıt cihazlarıyla kaydedildiğini ve kayıtların halen stenograflar tarafından dinlenerek yazıya döküldüğünü belirten Özerdağ, bu işlemi pratik ve otomatik hale getirecek “speech-to-text” yazılımının Yüksek Mahkeme Bilgi İşlem Departmanı tarafından geliştirildiğini söyledi.
Yazılımın ve Kurulumun tamamlandığını, sistemin önümüzdeki haftalarda test edilmeye başlanacağını kaydeden Özerdağ, dünyada az sayıda ülkenin mahkemelerinde kullanılan bu yazılımın yakın zamanda KKTC Mahkemelerinde hayata geçirileceğini söyledi. Özerdağ bu kapsamda mahkeme salonlarındaki ses kayıt cihazlarının da yenilendiğini belirtti.
-“Veri güvenliği konusunda ciddi önlemlerimiz var; olası saldırılara karşı rutin testlerimizi sürdürüyoruz”
Dijital dönüşüm birlikte ortaya çıkabilecek veri güvenliği risklerine ilişkin soruyu yanıtlayan Özerdağ, mahkemelerin veri sisteminin dışa kapalı olduğunu, lisanslı ürünler kullanıldığını ve olası saldırılara karşı düzenli güvenlik testleri yapıldığını söyledi.
Yüksek Mahkemenin 2025 yılında yaptığı çalışmalarla ISO 27001 Bilgi Güvenliği Yönetim Sistemi belgesine sahip olduğunu kaydeden Özerdağ, “Veri güvenliği konusunda ciddi önlemlerimiz var. Güvenilir bir sisteme sahibiz ve bu konuda rutin testlerimizi sürdürüyoruz.” dedi.
-Steno modülü ve yargıç ekranı
Stenografların hazırladığı duruşma notlarına ilişkin kayıtların doğrudan elektronik dava dosyasına aktarılmasını sağlayacak steno modülü üzerinde de çalışıldığını belirten Özerdağ, sistemin tamamlanmasıyla tüm yargıçların kürsüden yargıç ekranına giriş yaparak dava dosyalarına bilgisayar üzerinden, avukatların ise cep telefonu veya tablet aracılığıyla erişebilmesinin hedeflendiğini kaydetti. Özerdağ, uzun vadede kâğıt dosyaların azaltılmasının amaçlandığını da ifade etti.
-Elektronik haciz devrede, elektronik tebligat için çalışmalar sürüyor
Bankalar Birliği ile yürütülen proje kapsamında elektronik haciz sisteminin devreye alındığını belirten Özerdağ, bankalarla entegre çalışan sistemin mahkeme hükümlerinin icrasını kolaylaştıracağını ve işlemleri hızlandıracağını söyledi.
Elektronik tebligat sistemi için yazılım çalışmalarının sürdüğünü kaydeden Özerdağ, mahkeme evraklarının ve tebliğlerin elektronik ortamda vatandaşlara pratik şekilde ulaştırılmasının amaçlandığını belirtti.
E-Devlet’in devreye girmesiyle vatandaşların kendilerine gönderilen evrakları ve dava bilgilerini sistem üzerinden görebileceklerini ifade eden Özerdağ, mahkemelerin elektronik hizmetlerinin E-Devlet çatısı altında halka sunulmasının hedeflendiğini söyledi.
-Video konferans ve yapay zeka destekli uygulamalar
Tanıkların ve tarafların video konferans yöntemiyle dinlenebilmesine yönelik yasal değişikliğin Mecliste bulunduğunu belirten Özerdağ, düzenlemenin yasalaşması halinde sistemin yeni adli yılda vatandaşların ve avukatların kullanımına sunulmasının hedeflendiğini söyledi.
Uygulamanın ilk etapta hukuk davalarında kullanılmasının planlandığını kaydeden Özerdağ, yaşanan sıkıntıları şöyle anlattı:
Mahkemede şahadet vermek amacıyla çok basit bir beyanda bulunmak için dahi Türkiye’den İngiltere’den, Amerika’dan veya başka bir ülkeden gelmek zorunda kalabiliyor kişiler. Kişilerin Mahkemeye gelerek şahadet vermemesi fiziki olarak Mahkemede hazır olmadığı için söyleyeceklerini dikkate alamıyor. Bu nedenle davası olan kişiler şahadet vermek için yolculuk yapmak ve masrafa girmek zorunda kalıyor.”
Bu düzenlemeyle mahkemeye gelemeyen kişilerin, mahkemenin uygun görmesi halinde belirleyeceği koşullarda video konferans yöntemiyle ifade verebileceğini belirten Özerdağ, yeni uygulamanın küreselleşen dünyaya uyum ve davanın tarafları ile tanıklarına önemli kolaylık sağlayacağını ifade etti.
Resmi internet adresi “mahkemeler.net” üzerinden yapay zeka destekli karar ve mevzuat arama platformunun da oluşturulduğunu ifade eden Özerdağ, şimdilik yalnızca yargı mensuplarının kullanımına açık olan sistemin, hukuki sorulara ilişkin karar ve mevzuatı filtreleyerek kullanıcıya sunduğunu söyledi.
-“KKTC’de ilk kez bir kaza mahkemesinde iki Ağır Ceza Mahkemesi görev yapacak”
Yargılama süreçlerini hızlandırmak ve davaları daha kısa sürede neticelendirmek kapasiteyi artırmak amacıyla Lefkoşa Kaza Mahkemesinde ikinci Ağır Ceza Mahkemesinin kurulduğunu belirten Özerdağ, gerekli yasal düzenlemeler ile yargıç atamalarının tamamlandığını söyledi.
Lefkoşa’da oluşturulan ikinci Ağır Ceza Mahkemesinin 16 Eylül’den itibaren görev yapmaya başlayacağını kaydeden Özerdağ, “KKTC tarihinde ilk kez bir kaza mahkemesinde iki Ağır Ceza Mahkemesi görev yapacak. Böylece Ağır Ceza Mahkemesi sayısı Lefkoşa’da iki, Girne ve Gazimağusa’da birer olmak üzere dörde çıkacak.” dedi.
Ağır ceza davalarının giderek arttığına işaret eden Özerdağ, bu adımın davaların daha hızlı ilerlemesine önemli katkı sağlayacağını belirtti.
-“İlk tahkikat prosedürü kaldırıldı; mahkemelerde güvenlik tedbirleri artırıldı”
Ceza davalarının hızlandırılması amacıyla ilk tahkikat prosedürünün yasal değişiklikle kaldırıldığını belirten Özerdağ, davaların artık bu süreç uygulanmadan Kaza Mahkemesinden Ağır Ceza Mahkemesine havale edileceğini söyledi.
Söz konusu prosedürün ciddi zaman kaybına ve yargıçlar üzerinde ek iş yüküne neden olduğunu ifade eden Özerdağ, benzer uygulama bulunan İngiltere ve Güney Kıbrıs’ta da bu uygulamanın Madde 23 A (Mahkeme tarafından belirlenen teminat emrinin süresinin hitamında zanlı aleyhine dava getirilmezse teminat emri kendiliğinden ortadan kalkar) kaldırıldığını kaydetti.
Özerdağ, teminat sürelerine ilişkin yapılan düzenlemelerle, Mahkeme tarafından teminata bağlanıp hakkında teminat ile ilgili tahkikata ilişkin dava dosyalanmaması nedeniyle uzun süre askıda kalan teminat emirlerinden mağdur olan kişilerin itiraz ve haklarının daha etkin şekilde Mahkemeler tarafından denetlenebilmesinin sağlandığını belirtti.
Mahkemelerdeki yoğunluk ve görülen davaların niteliği dikkate alınarak güvenlik önlemlerinin artırıldığını da belirten Özerdağ, özellikle ceza davalarını izlemeye gelenler ile tarafların duruşma salonlarına girmeden önce üst aramasından geçirilmeye başlandığını söyledi.
Lefkoşa Kaza Mahkemesi binasına birden fazla noktadan giriş yapılması ve binada savcılık ile tapu bölümlerinin de bulunması nedeniyle giriş çıkışların denetlenmesinde güçlük yaşandığını ifade eden Özerdağ, “Amacımız bütün mahkemelerde güvenlik tedbirlerini daha da artırmak ve bu yönde ilave adımlar atmaktır.” dedi.
-Yeni Yüksek Mahkeme binası tamamlandı; mevcut tarihi mahkeme binasında kapsamlı restorasyon sürüyor
Yeni Yüksek Mahkeme binasının tamamlandığını ve mobilyaların yerleştirildiğini belirten Özerdağ, teslimat işlemlerinin ardından binanın Yüksek Mahkemeye devredileceğini söyledi.
Binanın yakın zamanda açılmasının gündemde olduğunu ancak programın henüz netleşmediğini kaydeden Özerdağ, yapıda beş duruşma salonu, konferans ve toplantı salonları, yargıç odaları, mukayyitlikler, arşiv, tutuklu hücreleri, yemekhane, kafeterya ve ofislerin bulunduğunu belirtti. Özerdağ, binada KKTC yargısını temsil edecek geçmiş dönemlerde Mahkemelerde kullanılan objelerin sergileneceği bir müze oluşturulmasının da hedeflendiğini ifade etti.
Mevcut mahkeme binasında uzun yıllardır bu kadar kapsamlı bir restorasyon çalışması yapılmadığına işaret eden Özerdağ, şubat 2026 ayında başlatılan restorasyon için Yüksek Mahkemenin bütçesinden yaklaşık 50 milyon TL kaynak ayrıldığını söyledi.
Üç blokta çatı yalıtımı, ahşap onarımı, boya ve panjur yenileme çalışmalarının sürdüğünü belirten Özerdağ, kapsamlı restorasyonun yeni adli yıl başlayana kadar tamamlanmasının hedeflendiğini kaydetti.
-Mevcut bina Lefkoşa Kaza Mahkemesi olarak hizmet vermeyi sürdürecek
Mevcut Lefkoşa mahkeme binasının toplum nezdinde mahkemelerle özdeşleştiğini ve Kıbrıs Türk halkının yargı tarihini yansıttığını belirten Özerdağ, Yüksek Mahkemenin yeni binaya taşınmasının ardından yapının Lefkoşa Kaza Mahkemesi olarak kullanılmaya devam edeceğini söyledi.
“Bu binayı her zaman yargının önemli bir unsuru ve merkezi olarak kullanmayı hedefliyoruz.” diyen Özerdağ, şöyle devam etti:
Lefkoşa Kaza Mahkemesi için yeni bir bina yapma niyet ve düşüncemiz yoktur. Amacımız, bu tarihi yapının Kıbrıs Türk yargısına hizmet eden bir mahkeme binası olarak kullanılmaya her daim devam etmesidir.
Özerdağ, Yüksek Mahkemenin taşınmasının ardından mevcut binada Lefkoşa Kaza Mahkemesinin kullanımı için daha fazla duruşma salonu ve yargıç odası oluşturulmasına yönelik adımlar atılacağını da belirtti.
-Girne ve Gazimağusa Mahkemelerinde ek bina ihtiyacı
Mahkemelerin fiziki sorunlarına da değinen Özerdağ, Girne ve Gazimağusa’da yeni yargıç atanabilmesi ve hizmetlerin daha uygun koşullarda sürdürülebilmesi için ek binalara ihtiyaç duyulduğunu söyledi.
Girne Kaza Mahkemesi yakınındaki bir arazinin tamamının, Gazimağusa Mahkemesi yanındaki boş parselin ise Yüksek Mahkemeye tahsis edilmesini talep ettiklerini belirten Özerdağ, Gazimağusa’ya ek bina yapılması halinde halen İskele’de oturum yapan Ağır Ceza Mahkemesinin yeniden Gazimağusa’ya dönebileceğini kaydetti.
-Yargıç, personel ve araç eksikliği
Açılan münhallerle yargıç sayısını artırmaya çalıştıklarını da belirten Özerdağ, Girne ve Gazimağusa’daki fiziki yetersizliklerin yeni atamaları zorlaştırdığını ifade etti.
Mahkemelerdeki boş personel kadrolarının doldurulması için çalışmaların sürdüğünü kaydeden Özerdağ, personel alımlarının zamanında yapılmaması nedeniyle oluşan gecikmelerin zaman zaman Mahkemedeki hizmetleri aksattığını söyledi. Tebliğ ve icra memurları için yıllardır süregelen araç sıkıntısı bulunduğunu da belirten Özerdağ, 2026 yılı için verilmesi öngörülen araçların henüz temin edilmediğini ifade etti.