EKONOMİ & FİNANS

Petrol yükselişini sürdürüyor: Brent aylık bazda rekora gidiyor

Petrol, Husiler’in Orta Doğu’daki savaşa dahil olması ve bölgeye daha fazla ABD askerinin gönderilmesiyle yükseldi.

Brent aylık bazda rekor kazanca doğru ilerlerken Husiler’in hafta sonu İsrail’e füze fırlatmasının ardından varil başına yüzde 3,7’ye kadar yükselerek 116,75 dolara çıktı. Husiler, İran ve ona bağlı milis gruplara yönelik saldırılar sona erene kadar operasyonlara devam edeceklerini açıkladı. ABD ham petrolü ise 100 doların üzerine çıktı. ABD, bölgeye binlerce asker gönderme kararı alarak riskli bir kara harekâtı ihtimaline dair endişeleri artırdı. Financial Times’a verdiği röportajda Donald Trump, İran’daki petrolü “ele geçirmek” istediğini ve ihracat merkezi olan Harg Adası’nı kontrol altına alabileceğini söyledi. Bu hamle, Tahran’dan ciddi bir karşılık gelebileceği anlamına geliyor.

Brent petrol, ABD, İsrail ve İran arasındaki savaşın küresel piyasaları sarsmasıyla Mart ayında yaklaşık yüzde 60 yükseldi. Çatışma beşinci haftasına girerken, geçen hafta Washington’un diplomatik girişimlerine ve hafta sonu Pakistan’da yapılan barış görüşmelerine rağmen azalma belirtisi göstermiyor.

Pazar günü Trump, Air Force One’da gazetecilere yaptığı açıklamada, İran’ın savaşı sona erdirmek için iletilen 15 talebin çoğunu ABD’ye “kabul ettirdiğini” söyledi ancak hangi tavizlerin verildiğini açıklamadı. İran daha önce bu planı kamuoyu önünde reddetmiş ve Hürmüz Boğazı üzerindeki egemenliğini koruma şartı da dahil olmak üzere kendi koşullarını öne sürmüştü.

İran, Basra Körfezi’ni küresel piyasalara bağlayan bu su yolundan geçen trafiğin büyük kısmını neredeyse tamamen kesti. Tahran, bu stratejik geçit üzerindeki kontrolünü resmileştirmeye çalışırken çoğu gemiyi engelliyor, ancak Pakistan, Tayland ve Malezya gibi ülkelerden gelen sınırlı sayıda geminin geçişine izin veriyor.

Geçen hafta Trump, kabine toplantısında İran’ın iyi niyet göstergesi olarak Hürmüz’den 10 petrol tankerinin geçmesine izin verdiğini söylemişti. Financial Times’a göre bu sayının iki katına çıktığını belirten Trump’a ek olarak, Pakistan Dışişleri Bakanı İshak Dar da Tahran’ın 20 geminin daha geçişine izin verdiğini açıkladı.

Husilerin savaşa dahil olması, petrol piyasaları için yeni bir risk oluşturuyor. Grup, 2023’te Gazze savaşının başlamasının ardından Kızıldeniz’i Batılı nakliyeciler için büyük ölçüde kapatmış ve gemilerin rotalarını değiştirmesine neden olmuştu. Yanbu üzerinden yüklenen petrol sevkiyatlarına yönelik herhangi bir tehdit, arzı daha da kısıtlayabilir.