Resmi Gazete'de yayımlanan kararda şu ifadelere yer verildi:

"Bakanlar Kurulu, önergede belirtilenler ışığında, 8.9.1946-Savur doğumlu Aziz Sancar'ın ; 1969 yılında İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesinden mezun olduğu, 1971-1972 yıllarında John Hopkins Üniversitesinde ve 1973-1977 yılları arasında ise Dallas Teksas Üniversitesinde Moleküler Biyoloji programına katıldığı ve "fotoliyaz" olarak adlandırılan bir geni klonlayarak genetik mühendisliği ile bakterilerde çok yüksek oranda çoğaltmış ve bu genin kodladığı enzimle ultraviyole ışıklarından zarar görmüş DNA'nın onarımı çalışması ile 1977 yılında yüksek lisans ve doktora derecesini aldığı, 1977-1982 yılları arasında Yale Üniversitesi Tıp fakültesinde nükleotit kesim onarım araştırmaları ve ONA onarımı dalında Doçentlik tezini tamamladığı, 1997 yılından itibaren biyokimya ve biyofizik alanında çalışmalarına devam ettiği, 1984 yılında ABD Ulusal Bilim Vakfı "Genç Araştırmacı ödülü, 1990 yılında Amerikan Fotobiyoloji Derneği ödülü, 1995 yılında ABD Ulusal Sağlık Enstitüsü ödülü, 1997 yılında TÜBİTAK Bilim Ödülü, 2001 yılında Amerikan Kimya Cemiyeti tarafından Kuzey Carolina Seçkin Kimyager ödülü, 2004 yılında ABD Fen ve Sosyal Bilimler Akademisi ödülü, 2006 yılında Türkiye Bilimler Akademisine asli üye olarak seçildiği , 2007 yılında Vehbi Koç ödülü, 2015 yılında Paul Modrich ve Tomas Lindahl ile birlikte Nobel Kimya Ödülünü aldığı , 2025 yılında "Türk Dünyasının Kültür Elçisi nişanını aldığı , Mehmet Özdoğan ile ABD Ulusal Bilimler Akademisine seçilen ilk Türk olan, akademisyen, biyokimyager ve moleküler biyolog Aziz Sancar'ın dünya çapındaki bilim adamı kimliği ile yaptığı çalışmalarla tüm insanlığı kapsayacak hizmetlerde bulunduğu göz önünde bulundurularak; ülkemize bilim, teknik ve kültür alanında olağanüstü hizmet vereceğinden ve bu bağlamda ülkemizi yurt dışında tanıtacağından dolayı 25/1993 sayılı Yurttaşlık Yasasının 9'uncu maddesinin (1)'inci fıkrasının (B) bendi uyarınca Aziz Sancar'ın KKTC yurttaşlığına alınmasına karar verdi."

Kuzey Kıbrıs’ta, doğal güzellikleriyle bilinen Beşparmak Dağları ile Değirmenlik bölgesi, taş ocaklarının yol açtığı ciddi çevresel ve toplumsal tahribatla karşı karşıya. Ülke genelinde faaliyet gösteren 19 aktif taş ocağı, yalnızca doğal yaşamı değil, insan sağlığını ve yaşam kalitesini de tehdit ediyor.

Doğa nefes alamıyor

Ocaklardan çıkan yoğun toz, patlatmalarla oluşan sarsıntılar ve doğaya bırakılan atıklar, bu ekosistemi geri dönülmez biçimde sarsıyor.

Taş ocaklarına maruz kalan köylüler bezdi

Taş ocaklarının yoğunlaştığı bölgelerde yaşayan Beşparmak Dağları, Değirmenlik, Şirinevler, Akçiçek, Alemdağ ve Kozanköy halkı, artık seslerini yükseltiyor. 25 Mart 2025’te Dağaşan Caddesi’nde düzenlenen protesto eyleminde halk, “Ya doğa, ya ocaklar” diyerek yetkililere çağrıda bulundu. Köylüler, taleplerinin görmezden gelinmesi durumunda eylemlerine devam edeceklerini vurguladı.

Haber ve Fotoğraflar: Melihat HAKSIZ

15 Mayıs Dünya İklim Günü dolayısıyla açıklama yapan Yeşil Barış Hareketi, sadece bilim insanlarının değil, toplumun her kesiminin iklim krizine karşı ortak mücadele vermesi gerektiğini vurguladı.

Açıklamada, iklim değişikliğinin insan faaliyetlerinden kaynaklandığı ve bunun artık bilimsel bir gerçek olduğu belirtilirken, bu konuda etkili önlemler alınmamasının büyük bir ihmal olduğu ifade edildi. “İklim değişikliğiyle mücadele sadece bir seçenek değil, bir zorunluluktur” ifadeleri kullanıldı.

Yeşil Barış Hareketi, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Meclisi’nin Paris İklim Anlaşması’nı oy birliğiyle kabul etmesini memnuniyetle karşıladıklarını ancak bu adımın henüz pratikte bir karşılık bulmadığını vurguladı.

Yeşil Barış Hareketi yapılması gerekenler, temel adımlar ve alınması gereken önlemleri şöyle sıraladı:

“İklim politikalarının etkin uygulanabilmesi için yasal düzenlemelerin yapılması ve başta çevre yönetimini ele alacak özerk bir çevre birimi oluşturulmalı ve ilgili bütün kurumların güçlendirilmesi gerekmektedir. Güneş, rüzgar, jeotermal ve diğer yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımı teşvik edilerek fosil yakıt bağımlılığı azaltılması sağlanmalıdır. Binalarda, sanayide ve ulaşımda enerji verimliliği sağlayacak teknolojilerin kullanılması ve tasarruf önlemleri bir an önce hayata geçirilmelidir. Tarımda sürdürülebilir yöntemler benimsenmeli ve toprak koruma altına alınarak tarım topraklarının elden çıkması önlenmelidir. İklim dengesine katkı sağlayan ormanların özenle korunması ve büyük orman açığımızın en erken zamanda kapatılması için yeniden ağaçlandırma çalışmalarına hız verilmelidir. Gelinen noktada her tek ağacı artık korumak durumunda olduğumuzu da bilmek ve anlamak zorundayız. Atıkların azaltılmasını sağlayacak önlemler alınmalı, geri dönüşüm ve kompostlama gibi uygulamalarla sera gazı emisyonları düşürülmelidir. Halkın iklim değişikliğinin etkileri ve alınabilecek önlemler konusunda bilinçlendirilmesi için eğitim programları düzenlenmelidir. Diğer ülkelerle işbirliği yapılarak bilgi ve kaynak paylaşımı sağlanmalı, iklim değişikliğiyle mücadelede siyasi kaygıları bir yana bırakarak ortak hareket edilmelidir. Emisyonların izlenmesi ve politika etkinliğinin değerlendirilmesi için şeffaf ve düzenli raporlama mekanizmaları kurulmalıdır.”

-“Bugün alınacak kararlar, yarını şekillendirecek”

Açıklamada, zaman kaybetmeden harekete geçilmesi gerektiği belirtilerek şöyle denildi:

“İklim değişikliği, sadece hükümetlerin değil, toplumun tüm kesimlerinin ortak çabasıyla mücadele edilebilir. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin Paris Anlaşması’nı kabul etmesi, bu konuda önemli bir adım olsa da, atılan bu imzaya, alınacak somut önlemler ve sürdürülebilir uygulamalarla karşılık verilmelidir. Aksi takdirde, gelecek nesillere yaşanabilir bir dünya bırakmak mümkün olmayacaktır.

Unutmayalım ki, iklim değişikliğiyle mücadele, sadece bir seçenek değil, bir zorunluluktur. Bugün alınacak kararlar, yarınlarımızı şekillendirecek ve yaşam kalitemizi belirleyecektir. Gelin, birlikte hareket ederek, iklim krizinin önüne geçmek için üzerimize düşen sorumluluğu yerine getirelim. Gelecek nesillere daha temiz, sağlıklı ve sürdürülebilir bir dünya bırakmak için şimdi harekete geçmenin tam zamanıdır.”

Kürşat açıklamasında, “Bu memleket hepimizin ve kimse doğanın geleceğini kendi çıkarları için yok edemez. Doğal bitki örtüsü korunmalı ve bu talan bir an önce durdurulmalıdır!” ifadelerini kullandı. İklim krizinin etkilerinin her geçen gün daha belirgin hale geldiğine dikkat çeken Kürşat, orman arazilerini ve doğayı korumanın artık bir tercih değil, bir zorunluluk olduğunu vurguladı.

Kürşat, hükümetin ve yerel yönetimlerin bu sorumsuzluklarına karşı artık yeter denmesi gerektiğini belirterek, “Doğamıza, ormanlarımıza ve geleceğimize verdikleri zararlara artık yeter!” diyerek tepkisini dile getirdi.

Son dönemlerde doğaya karşı birçok suç işlendiğini kaydeden Kürşat, Yeşilköy’de Erenköy Dipkarpaz Belediyesi’nin hiçbir izin almadan ormanlık bir alanı mezarlık yeri olarak kullanmak için talan ettiğini ileri sürdü.

Kürşat, söz konusu ormanlık bölgede çam ağaçları ve endemik bitkiler olduğuna dikkat çekerek, bu konuya kasım ayından beri bölge halkının tepki gösterdiğini, yasal dosya hazırlandığını kaydetti. Bölgede mezarlık için başka uygun yerler olduğunu belirten Kürşat, konu hakkında açıklama talep ederek, alternatif bir arazi gösterilip gösterilmeyeceğini sordu. 

Çam kese böceğiyle ilgili mücadele için eleştirilerde de bulunan Milletvekili Kürşat, uzmanların tüm uyarılarına rağmen havadan biyolojik ilaçlama yapılmadığını, bu böceklerin tahrip ettiği ağaçları ülke şartlarında yeniden yeşertmenin mümkün olmadığını savundu.

2021 yılından beri böceklere karşı ilaçlamanın tamamen durdurulduğunu kaydeden Kürşat, 2019 yılında yapılan son ilaçlamanın ise CTP’nin bütçede yer ayırması sayesinde olduğunu anımsattı.

Kürşat, bu konuda tedbir alınmasını defalarca dile getirdiklerini söyleyerek, bu böceklerin sadece ormanları tehdit etmediğin, insan ve hayvanların da çam kese böceğindeki tırtıllardan dolayı ciddi sağlık sorunlarıyla karşı karşıya kalabileceğini ifade etti. 

Ormanların toplumun geleceği için büyük bir önem taşıdığını ifade eden Kürşat, “ilaçlama yapılmamasındaki ısrarın neden olduğunu” sordu.

“ORMAN YANGINLARI VE AĞAÇLANDIRMA KONUSUNDA SINIFTA KALINDI”

Kürşat, orman yangınları ve ağaçlandırma çalışmalarına da değinerek hükümetin bu konuda “sınıfta kaldığını” öne sürdü. Ülkenin orman fakiri olarak sınıflandırıldığını, bunu değiştirmek için kapsamlı politikalara ihtiyaç duyulduğunu kaydeden Kürşat, hükümeti bu konuya “yeterli önem vermemekle” eleştirdi.

Orman yangınları ve ağaçlandırma konusunda yapılabileceklere örnekler veren Kürşat, küresel iklim krizi için de tüm dünyada alarm verildiğini söyledi.

Kürşat, bu şartlarda yeni ormanların yetiştirilmesinin artık mümkün olmadığını; yapılması gerekenin mevcudu korumak olduğunu söyledi.

Kürşat “Doğamızı korumak için hangi somut adımları atıyorsunuz? Politikalarınız nedir?” diye sordu.

BAKAN ÇAVUŞ: SON 2 YILDA ORMAN YOLLARININ YÜZDE 99’UNU AÇTIK

Kürşat ardından söz alarak soruları cevaplayan Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanı Hüseyin Çavuş ise, orman yangınlarıyla mücadelede en titiz davranılan dönemde olunduğunu, son 2 yılda orman yollarının yüzde 99’unun açıldığını kaydetti.

Geçen yılın yangına en hızlı müdahale edilen yıl olduğunu da söyleyen Çavuş, ilgili kurumlarına teşekkür etti.  Bakan Çavuş, ülkede birçok noktada yangının sensörler ve İHA’larla takibinin yapıldığına da dikkat çekti. 

Geçen yıl 350 bin fidan dikildiğini kaydeden Çavuş, "Fide ekiminde de maksimum seviyeye ulaşıldı. Nasıl oluyor da biz ağaç ekmedik? dedi. 

Çam kese böceğiyle 5 ayaklı mücadelenin 4 ayağının yürütüldüğünü ancak ilaçlama noktasında istenilen seviyede olmadıklarını söyleyen Çavuş, bu konuda çalışmaların sürdürüldüğünü belirtti. 

Yeşilköy Mezarlığı’yla ilgili kendilerine müracaat olduğunu ve bu konuda değerlendirmeler yaptıklarını belirten Çavuş, Yeşilköy’ün her arazisinde endemik bitkilere rastlanabileceğini ifade etti.

Çavuş, “Mezarlık bu bölge için bir ihtiyaç. Halkın erişebileceği en uygun bölgeyi bularak mezarlık inşasının yapılması sağlamak gerekiyor” dedi.

İklim kriziyle ilgili Tarım Bakanlığı içerisinde bir komite kurma çabası içerisinde olduklarını kaydeden Çavuş, kuraklık ve iklimle mücadelenin tüm dünya ülkelerinin mücadelesini gerektiren bir konu olduğunu belirtti. 

Raporda, "İklim değişikliğinin etkileri 2024'te dünyayı etkisi altına aldı. Bu dağ zirvelerinden okyanus derinliklerine, topluluklara, ekonomilere ve çevreye kadar uzanan bir dizi etkilere neden oldu" ifadelerine yer verildi.

Bu yılın kayıtlardaki en sıcak yıl olmasının beklendiğine işaret edilen raporda, sera gazı seviyelerinin rekor seviyelere ulaşmaya devam ettiği ve gelecekte daha fazla sıcaklığın yaşanmasına neden olacağı bildirildi.

Raporda, "Küresel sıcaklıkların artması, aşırı sıcaklık olaylarının daha sık ve şiddetli hale gelmesiyle, aşırı sıcaklık risklerini ele almak için gelişmiş uluslararası iş birliğine olan ihtiyaç artıyor. 15 uluslararası kuruluşun yanı sıra 12 ülke ile bazı akademik ve sivil toplum kuruluşunu temsil eden bir uzman grubu, artan aşırı sıcaklık tehdidiyle mücadele için koordineli bir çerçeve geliştirmek üzere 17-19 Aralık tarihleri ​​arasında WMO merkezinde bir araya geldi" bilgileri paylaşıldı.

WMO'daki bu toplantının, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres'in aşırı sıcaklık konusundaki "eylem çağrısına" yanıt olduğu da bildirildi.

"DAHA GÜVENLİ BİR GEZEGEN İSTİYORSAK, HEMEN HAREKETE GEÇMELİYİZ"

Raporda görüşlerine yer verilen WMO Genel Sekreteri Celeste Saulo ise görevinin ilk yılında, iklimin durumuyla ilgili tekrar tekrar "kırmızı alarm uyarıları" yayımladığını hatırlattı.

Saulo, "WMO 2025'te 75'inci yıl dönümünü kutluyor. Mesajımız 'daha güvenli bir gezegen istiyorsak, hemen harekete geçmeliyiz' olacak. Bu bizim sorumluluğumuz. Bu ortak ve küresel bir sorumluluk" ifadelerini kullandı.

Isınmanın her bir derecesinin önemli olduğunu vurgulayan Saulo, bu durumun iklimin etkilerini ve risklerini artırdığını kaydetti.

Saulo, "İklim değişikliği, aşırı hava olaylarının artan sıklığı ve etkisi şeklinde neredeyse her gün gözlerimizin önünde yaşanıyor. Bu yıl rekor kıran yağışlar ve sel olayları ve birçok ülkede korkunç can kayıpları gördük ve bu da her kıtadaki insanlar için yürek parçalayıcı oldu" değerlendirmesinde bulundu.

Tropikal siklonların korkunç bir insani ve ekonomik kayba neden olduğunu vurgulayan Saulo, "Yoğun sıcaklık düzinelerce ülkeyi kavurdu ve sıcaklıklar birçok durumda 50 dereceyi aştı. Orman yangınları yıkıma yol açtı" ifadelerini kullandı.

Lefkoşa Türk Belediyesi’nden yapılan açıklamaya göre, Çağlayan Parkı’nda gerçekleştirilen etkinlik, İki Toplumlu Kültürel Miras Teknik Komitesi’nin öncülüğünde, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP), Birleşmiş Milletler Kıbrıs Özel Temsilciliği Ofisi ve Avrupa Komisyonu Kıbrıs Çözüm Destek Birimi yetkililerinin katılımıyla düzenlendi.

Etkinliğe Lefkoşa Türk Belediyesi Başkanı Mehmet Harmancı, Lefkoşa Rum Belediyesi Başkanı Charalambos Prountzos ve İki Toplumlu Kültürel Miras Teknik Komitesi Eş Başkanları’nın yanı sıra Avrupa Komisyonu ve UNDP yetkilileri de katıldı.

Ağaçlandırma çalışması, geçen hafta Lefkoşa’nın güneyinde başlatılan projeye paralel olarak, adanın her iki tarafında çevrenin yeşillendirilmesine katkı sağlamak amacıyla düzenlendi.

Lefkoşa Türk Belediyesi Başkanı Mehmet Harmancı, ortak kültürel mirasın korunması ve geliştirilmesi için Başkan Prountzos ile daha ileri adımlar atmaya kararlı olduklarını vurguladı.

Verilen bilgiye göre, Kültürel Miras Teknik Komitesi tarafından sağlanan ağaçlarla gerçekleşen etkinlik, çevre bilinci oluşturmanın yanı sıra daha yeşil ve yaşanabilir kentlerin önemine dikkat çekmeyi amaçlıyor.

Peru ve Şili kıyılarına paralel uzanan çukur, besin açısından zengin suların derininde, diğer hadal kuşaklardan ayrı bir yerde bulunuyor. Hadal kuşak, okyanusların 6-7 bin metreden daha derin olan kısımlarını ifade ediyor. 

2023'te bölgede çalışmalar yürüten bilim insanları, ilk kez bu kadar derinde kabuklular grubundan büyük bir avcı türünü keşfetti.

Bulgularını hakemli dergi Systematics and Biodiversity'de 27 Kasım'da yayımlayan ekip, hayalete benzetilen beyaz hayvana Dulcibella camanchaca adını verdi. 

Woods Hole Oşinografi Enstitüsü'nden makalenin ortak yazarı Dr. Johanna Weston şöyle diyor: 

Dulcibella camanchaca hızlı yüzen bir avcı türü ve bu ismi, geldiği derin ve karanlık okyanusu belirtmek için And Dağları bölgesindeki halkların dilinde 'karanlık' anlamındaki kelimeden esinlenerek verdik.

İsmin ilk kısmı "Dulcibella" ise, İspanyol yazar Miguel de Cervantes'in Don Kişot'taki Dulcinea del Toboso karakterinden geliyor.

7 bin 902 metre derinde bulunan hayvandan 4 örnek toplayan bilim insanları, DNA analizi sayesinde bu hayvanın hem yeni bir tür hem de yeni bir cins olduğunu tespit ettiler.

Dr. Weston, "En heyecan verici olanı, DNA ve morfolojik verilerin bu türün yeni bir cins olduğunu göstermesi ve Atacama Çukuru'nun endemik bir merkez olduğunu vurgulaması" ifadelerini kullanıyor.

Amphipoda takımına ait hayvan, 4 santimetrelik uzunluğuyla şaşırtıcı derecede büyük. Karidese benzeyen D. camanchaca, Amphipoda takımındaki daha küçük hayvanları yakalamasını sağlayan uzuvlar geliştirmiş. 

Atacama Çukuru'ndaki çalışmalarına devam etmeyi planlayan ekip başka yeni türler de keşfetmeyi bekliyor.

Bilim insanları okyanusların derinliklerindeki çalışmaların önemini vurgulayarak buradaki ekosist

Başkent Lefkoşa’nın Marmara bölgesinde bir beton mikser sürücüsü Kanlıdere’ye çimento döktü. Yaşanan bu tahribat adeta çevre felaketine yol açtı.

Marmara bölgesinde 4. Cadde üzerinde meydana gelen bu durum, kim veya kimler tarafından yapıldığı bilinmiyor.

Yaşanan çevre felaketini yerinde gözlemleyen Kıbrıs Net Haber ekibi felaketi Çevre Dairesi’ne bildirdi.

GÜNDÜZ: BU TÜR ÇEVRE FELAKETLERİ EKOSİSTEM ZİNCİRİNİ KIRIYOR

Meydana gelen çevre felaketiyle ilgili Kıbrıs Net Haber’e konuşan Uluslararası Final Üniversitesi (UFÜ) Çevre Araştırmaları Merkezi Müdürü Prof. Dr. Şerife Gündüz, çevreyi tehdit eden bu tür olayların biyolojik çeşitliliği yok ettiğine ve suyun kimyasal dengesini bozduğuna dikkat çekti.

Prof. Dr. Gündüz, dere ekosisteminde yaşayan canlıların yaşam alanlarının zarar gördüğünü ve bu tahribatın popülasyonların hızla yok olmasına neden olabileceğini bildirerek, çimento gibi kimyasal maddelerin suyun pH seviyesini değiştirdiğini ve oksijen oranını düşürdüğünü belirtti.

Bu tür çevre felaketlerinin ekosistem zincirini kırdığını vurgulayan Prof. Dr. Şerife Gündüz, daha küçük organizmalardan başlayıp besin zincirine kadar zarar verdiğini söyledi...

Kanlıdere'ye çimento döken sorumsuz ve bilinçsiz kişi ya da kişilerin yarattığı çevre katliamı, sadece mevcut bitkilere zarar verip kötü bir görüntü yaratmakla kalmıyor, aynı zamanda Kanlıdere’deki tüm canlıların sağlığını tehdit eden bir boyuta ulaşıyor.

Çevre Dairesi’nin, Kanlıdere’ye çimento dökerek çevreye zarar veren failleri tespit edip, yaşanan tahribatı en az hasarla atlatmak adına temizlik çalışmalarını başlattığı edinilen bilgiler arasında...

FOTOĞRAFLAR: MELİHAT HAKSIZ

Başkent Lefkoşa'nın trafik sorununu hafifletmek amacıyla inşa edilen fakat "ölüm yolu" olarak adlandırılan Lefkoşa Kuzey Çevre Yolu, hatalı yol yapımı, ışıklandırma yetersizliği gibi süregelen sorunların devamında yeniden gündemde birinci sırada yerini aldı.

Yolun çevresinde artan çöp yığınları ve denetimsizlik, bölgedeki çevre kirliliğini gözler önüne seriyor.

Gençlerin eğlence mekanı olarak kullandığı bu yol, aynı zamanda birçok kirli işlerin dönebileceği bir adres haline gelmiş durumda. Kıbrıs Net Haber’in bölgede yaptığı keşif çalışmasında, doğaya bırakılan çöplerin çevre felaketlerine de davetiye çıkardığı görüldü.

Kuzey Çevre Yolu'nunda, Hamitköy Barajı yakınlarında ve Organize Sanayi Bölgesi'nde biriken çöpler, bölgeyi adeta çöplük alanına dönüştürmüş durumda. Çöpleri bir şekilde atarak doğaya zarar veren duyarsız vatandaşlar, bölgede kötü kokuya yol açarak, çevreye de büyük zarar veriyor ve çöp sorunu, denetimsizlik nedeniyle çözümsüz bir hale gelmiş durumda.

FOTOĞRAFLAR: MELİHAT HAKSIZ

Her Daim Doğa Dostları’ndan yapılan açıklamaya göre, sabah 08.00-09.00 saatleri arasında Gazimağusa Bandabuliya‘da düzenlenecek seminerde Çevre Eğitimi ve Yönetimi Uzmanı Dr. Asuman Korukoğlu sunum yapacak. Seminer halka açık yapılacak. 

Açıklamada, iklim değişikliğinin sosyoekonomik refah, çevre ve insan sağlığının en büyük tehdidi olarak Avrupa ve dünya gündeminde öncelik olduğu kaydedilerek, iklim zorluklarında önemli bir rol oynayan kentlerin planlanmasında paradigma değişikliğine ihtiyaç duyulduğu belirtildi.

Yaşanabilirliği artırabilen biyolojik kentlerin önemine işaret edilen açıklamada, insan-doğa ilişkisini yeniden kurabilen biyofilik metropollerin teşvik edilmesi gerektiği ifade edil

Dernekten yapılan açıklamaya göre, proje çevresel sürdürülebilirliği artırmak ve döngüsel ekonomi uygulamalarını yaygınlaştırmak amacıyla başlatıldı.

Proje ilk aşamasında, Lefke'de ilgili kişilere yönelik iki günlük eğitimler düzenlendiği ve katılımcılara döngüsel ekonomi ve kompost yapımı konusunda eğitim verildiği belirtildi. İkinci aşamasında ise katılımcılar kompost tesislerine çeşitli ziyaretler gerçekleştirdi.

Katılımcılar 23 Kasım’da LAÇ Belediyesi ve Çamlıbel'deki kompost yapım tesisleriyle belediyeye ait cam kırma tesisleri ve atık toplama tesislerini ziyaret etti. Belediye Başkanı Fırat Ataser ile Ziraat Mühendisi Alper Yalçın, katılımcılara tesisler hakkında bilgi verdi. Ayrıca, Güney Kıbrıs’taki biyogaz ve kompost tesislerine de ziyaretler düzenlendiği belirtildi.

Lefke Çevre ve Ekoloji Derneği Başkanı Tamer Dayıoğlu, projenin döngüsel ekonomi ve kompost yapımı konularında farkındalığı artırdığını belirerek, AB temsilcisine ve katılımcılara teşekkür etti.

Kema Mütevelli Heyeti Başkanı İlkay İlseven tarafından konuya ilişkin yapılan açıklamada, “Orman fakiri olan Kuzey Kıbrıs’ta var olan orman arazileri hükümet eliyle yok edilmeye devam ediyor. Yeşilköy’de yeni bir orman katliamı daha yaşanıyor. Yeşilköy’de tapu kayıtlarında ‘Kayden Orman’ olarak geçen bir orman arazisine Karpaz Belediyesi tarafından dozerlerle orman örtüsünü kaldırmak suretiyle katliam yapmaktadır.” İfadelerine yer verildi.

-“Mezarlık yapmak amacıyla bu orman katliamını yapmaktadır”

İlseven, “KEMA Vakfı olarak elde ettiğimiz bilgilere göre mezarlık yapmak amacıyla bu orman katliamını yapmaktadır” dedi.

Vakıf olarak elde ettikleri diğer bir bilgiye göre köyde mezarlık yapımına elverişli bir başka boş arazi bulunduğunu belirten İlseven, bahse konu köyde sömürge döneminde ormandan çıkarılan ve köy halkının kullanımına verilen alternatif arazinin bu amaç için kullanılabileceğini söyledi.

“Karpaz Belediyesi, ormana yönelik bu müdahaleyi yapmak için hiçbir kurum veya kuruluştan yazılı veya sözlü izin almamıştır” diyen İlseven, “Tamamen kanunsuz ve izinsiz olarak yapılmakta olan bu katliamın durdurulması hususunda Orman Dairesi’ni,  bağlı olduğu Bakanlığı ve Başbakanlığı göreve davet ediyoruz” dedi.

Olağanüstü durumlarla ilgili yapılanmalara işaret eden Oğuz, 2 Kasım’da 3 Kasım’la ilgili sarı alarm nedeniyle alınan önlemlere işaret etti.

Belediyelerin gerekli tedbirleri aldığını belirten Oğuz, öte yandan kaymakamlıkların da sevk ve idare konusunda etkin şekilde çalıştığını kaydetti.

Kıb-Tek’le ilgili de konuşan Oğuz, fırtınanın sürekli olmasının arızaların tamirine de etki ettiğini söyledi.

Sevk ve organizasyonun teknik bir konu olduğunu söyleyen Oğuz, Sivil Savunma Polis ve İtfaiyenin de dünden beridir etkin şekilde çalıştığını dile getirdi.

İklim değişikliğinin dünyanın sorunu olduğunu kaydeden Oğuz, bununla ilgili Kıbrıs’ta da ortak çalışmaya ihtiyaç olduğuna katıldığını ifade etti.

Oğuz, zararlarla ilgili kaymakamlıklara gelen ihbarların da değerlendirildiğini belirtti.

ÇAVUŞ: FIRTINA ZARARLARINI MİNİMALİZE EDECEK ÇALIŞMALAR YAPTIK

Yanıt vermek üzere kürsüye çıkan Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanı Hüseyin Çavuş ise, dün yaşanan fırtına ile ilgili tüm kurumlarla birlikte halkın zararlarını minimalize edecek şekilde çalışmalar yaptıklarını söyledi. Zararları yerinde ziyaret ederek gördüklerini belirten Çavuş, üreticiyi yatırıma teşvik ederek zararların azaltılacağını kaydetti.

Bölgelerde meydana gelen zararlardan bahseden Çavuş, yeni iklim koşullarına üretimi nasıl adapte edecekleri konusunda çalışmalarını sürdürdüklerini kaydetti.

Zarar tespit çalışmalarının sürdüğünü ve üreticinin tazmin edileceğini aktaran Çavuş, eksikliklerin aşılması ile ilgili hükümetin çalıştığını söyledi.

AFET YÖNETİMİ İÇİN HAZIRLANAN YASA TASARISI MECLİS’E SUNULACAK

Maliye Bakanı Özdemir Berova da söz alarak, küresel iklim değişikliğine bağlı doğal olayların tüm dünyada arttığına işaret etti.

CTP’nin eleştiri yapmasının doğal olduğunu kaydeden Berova,"hükümetin yönetemediği" söylemini kabul etmediklerini vurguladı.

Afet ve acil durumla ilgili geçen yılın sonunda bir irade koyarak ilgili yasa tasarısını hazırladıklarını ve tasarının görüşülmek üzere beklediğini kaydeden Berova, “Afet ve acil durum yönetiminin ayrı bir merkezinin olması mutlak gerekliliklerden bir tanesidir” diyerek, konuyla ilgili hazırlıkların belli bir aşamaya geldiğini aktardı.

Doğal afet anlarında hükümetin varlığının ilgili bölgede hissedilebilmesi adına gerekli tüm kurum ve kuruluşlarla toplantılar yapıldığını kaydeden Berova, yakın süre içerisinde ilgili yasa tasarısının bir zemine oturtulacağını da belirtti.

Toplu İş Sözleşmeleri konusuna da değinen Berova, yasada Toplu İş Sözleşmesi imzalanmadan önce Maliye görüşünün alınmasını zorunlu kılacak bir düzenleme yapıldığını anlattı. Berova, “Kamu maliyesinin finanse ettiği kurum ve kuruluşlar Toplu İş Sözleşmesi imzalarken kendi sürdürülebilirliğini de sağlamalıdır.” dedi.

Konuşmaların ardından birleşim sona erdi.

Gelecek Birleşim 9 Aralık’ta saat 10.00’da yapılacak ve 2025 Mali Yılı Merkezi Devlet Yönetimi Bütçe Yasa Tasarısı görüşmeleri başlayacak.

Uluslararası Final Üniversitesi (UFÜ) Çevre Araştırmaları Merkezi Müdürü Prof. Dr. Şerife Gündüz, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımla bölgedeki durumu gözler önüne serdi.

Prof. Dr. Gündüz, "Gökyüzü karardı, rüzgar bir an bile dinmedi.Bu afetin şiddetiyle biz de nasibimizi aldık. Belki duvarlarımız sağlam kaldı ama içimize işleyen o korkuyu tarif etmek mümkün değil. Doğa bir kez daha gücünü hatırlattı, insanın aslında ne kadar küçük olduğunu gözler önüne serdi," diyerek fırtınanın yarattığı korkuyu ve doğanın gücüne duyduğu hayranlığı dile getirdi.

"2050'ye kadar iklim kaynaklı olaylar nedeniyle 1,2 milyara kadar insan yerinden olabilir." ifadelerini kullanan Ghebreyesus, iklim krizinin özellikle göçmenlerin sağlığını etkileyen bir sağlık krizi olduğuna vurgu yaptı.

Ghebreyesus, şunları kaydetti:

"Bu nedenle göçmen sağlığının Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 29. Taraflar Konferansı'nda (COP29) ve gelecekteki COP'larda bildirgeye dahil edilmesini talep ediyoruz. Hızla değişen bir dünyada herkesin, her yerde ihtiyaç duyduğu sağlık hizmetlerine erişebilmesi için birlikte çalışmamız kritik önem taşıyor."

Dernekten yapılan açıklamada, 10.30-16.30 saatleri arasındaki festivalin, Mağusa Suriçi Desdemona Parkı’nda düzenleneceği belirtildi.

Festivalin, çevre bilincini artırmayı, ekolojik ve çevre dostu yaklaşımları desteklemeyi ve toplumda çevre okuryazarlığını teşvik etmeyi amaçladığı ve temasının, “Küçük Adımlar, Büyük Etki” olduğu ifade edilen açıklamada, festivalin, çevre dostu ve sürdürülebilir yaşamı desteklemeye gönül veren, doğaya ve kültüre saygı duyan bireyleri, dernekleri ve kuruluşları bir araya getireceği ve onları öğrenciler ve halkla buluşturacağı kaydedildi.

Festival aracılığıyla, katılımcıların çevreye yönelik duyarlılıklarını güçlendirmenin ve farkındalık kazandırmanın hedeflendiği belirtilen açıklamada, katılımın herkese açık ve ücretsiz olduğu bildirildi.

Festivalde, yerel ve el yapımı ekolojik ürünler, doğal kozmetik, ev yapımı doğal yiyecekler, el işleri ve daha birçok ürünün ziyaretçilerle buluşacağı ifade edilen açıklamada, ücretsiz atölyelerin de düzenleneceği kaydedildi.

Festivalde ayrıca, doğa dostu ve sürdürülebilir çalışmalar yürüten birey ve kurumların projeleri ve faaliyetlerinin tanıtım stantlarının da yer alacağı ve çeşitli kamu spotları gösterileceği belirtildi.

Dikmen'de Oray Sitesi yakınlarındaki yürüyüş yolu, vatandaşların lağam kokusundan şikayet ettiği bir bölge haline geldi. Dairelerin arıtmalarından çıkan suyun doğaya salınması, kötü bir kokuya neden olurken, bölgedeki çevre kirliliği de giderek artıyor.

ÇELEBİ: ÇEVRE BAKANLIĞI İLGİLENMEDİ

Dikmen Belediye Başkanı Yüksel Çelebi, Kıbrıs Net Haber’e konuyla ilgili özel açıklamada bulundu. Çelebi, “Atık su arıtmalarında bütün memlekette sıkıntı var, sadece Dikmen’de değil. Her bölgede çevre kirliliği yaşanıyor.” dedi.

Arıtma koşullarının yetersiz olduğunu vurgulayan Çelebi, bu uygulamanın başka bir yerde örneği olmadığını ifade etti. Çelebi, Turizm Kültür Gençlik ve Çevre Bakanı Fikri Ataoğlu ile görüşüldüğünü ancak yardımcı olamadığını belirterek, “Çevre Bakanlığı sorumluluğunu yerine getirmiyor. Bakanlığa gittiğimde görüşme kabul etmediler.” şeklinde konuştu.

BAKANLIK: BELEDİYE TARAFIMIZA ULAŞMADI

Turizm Kültür Gençlik ve Çevre Bakanlığı, Kıbrıs Net Haber’in gündeme taşıdığı konuya ilişkin özel açıklamalarda bulundu.

Bakanlık, Çelebi’nin iddialarına yanıt vererek, kendilerine herhangi bir şikayet ulaşmadığını belirtti. Bakanlık, Dikmen Belediyesi'ne bir yazı göndererek, belediyenin yasalarına uygun görevlerini hatırlattı.

Yasalardaki maddeler şöyle:

“Madde 16 (15) (A): Konut ve işyerlerinin septiklerinin veya atık suların kontrolsüz bir şekilde dış ortama akmasını ve akıtılmasını önlemek.

Madde 16 (15) (B): Septik atıkların döküleceği yerleri saptamak ve bu amaç için çalışma ve boşaltma izni vermek.

Madde 24 (23): Atık aktarma istasyonları oluşturmak, işletilmesini sağlamak ve atıkları ayrıştırmak.

Atık aktarma istasyonu oluşturmayan belediyeler, diğer belediyeler tarafından oluşturulan atık aktarma istasyonlarına ücret ödemek zorundadır.”

ARIKLI AİLESİ TARAFINDAN KURULAN ORAY SİTESİ VE SÜREGELEN SORUNLARI

Oray Sitesi, Erhan Arıklı ve abisi Ayhan Arıklı tarafından kurulmuş olup, yıllardır süregelen çevre sorunlarıyla dikkat çekiyor. Ev sahipleri, projeden duydukları memnuniyetsizliği uzun süredir dile getiriyor.

Kıbrıs Net Haber olarak konunun takipçisi olup, bölge halkının sorunlarına kulak vermeye devam edeceğiz.

Dünya su sistemlerinin "eşi benzeri görülmemiş bir baskı" altında olduğu belirtilen raporda, önümüzdeki on yıl içinde tatlı su talebinin arzı yüzde 40 oranında aşacağı öngörülüyor. İnsanların sağlıklı bir yaşam sürdürebilmesi için günlük 50-100 litre suya ihtiyaç duyduğu, ancak yeterli beslenme ve ideal bir yaşam için bu miktarın yaklaşık 4.000 litreye ulaşabileceği ifade ediliyor.

Çoğu bölgede bu ihtiyaç yerel kaynaklarla karşılanamadığından, insanların gıda, giysi ve diğer tüketim mallarının ticaretine bağımlı kaldığı vurgulanıyor. Bazı ülkeler, tarımda kullanılan "yeşil su" kaynaklarından daha fazla yararlanırken, diğerleri "mavi su"ya odaklanıyor.

Raporda, suyun "atmosferik nehirler" aracılığıyla bir bölgeden diğerine taşındığı ve dünya genelindeki yağışların yarısının sağlıklı ekosistemler tarafından atmosfere geri verilen su buharıyla oluştuğu belirtiliyor.

Komisyonun eş başkanlarından Singapur Devlet Başkanı Tharman Shanmugaratnam, ülkelerin su kaynaklarının yönetiminde iş birliği yapmaları gerektiğini vurgulayarak, tatlı su kaynaklarını koruma ve verimli kullanma konularında radikal düşünme gerekliliğine dikkat çekti.

Rapor, yıllık 700 milyar dolardan fazla tarım sübvansiyonunun büyük bir kısmının yanlış yönlendirildiğini, çiftçilerin ihtiyaç duyduklarından fazla su kullanmaya teşvik edildiğini de belirtiyor. Ayrıca, endüstriyel atık suların yüzde 80'inin geri dönüştürülmediği vurgulanıyor.

Uzmanlar, küresel su krizinin çözümü için hükümetlerin su kaynaklarını koruma, yanlış sübvansiyonları kaldırma ve döngüsel bir ekonomi oluşturma konusunda uluslararası iş birliğine gitmeleri gerektiğini ifade ediyor.